آنچه که به عنوان تعریف مزایده معمولاً ارائه می‌شود در واقع نوع خاصی از مزایده ‌است که آن‌را با عنوان مزایده انگلیسی یا مزایده استاندارد بیان می‌کنند. اما اصولاً در هر مزایده سه عنصر مزایده‌گزار، کالا و پیشنهاددهندگان وجود دارد و مزایده زمانی شکل می‌گیرد که تقاضا برای کالا یا کالاها بیشتر از مقدار موجود است و پیشنهاد دهندگان برای بدست آوردن کالا با یکدیگر رقابت می‌کنند. در هر مزایده، مزایده‌گزار تلاش می‌کند تا کالای خود را به بیشترین قیمت ممکن به فروش بگذارد و در مقابل، پیشنهاد دهندگان در پی تصاحب کالا با کمترین قیمت می‌باشند. انواع مختلف مزایده، هر کدام در پی یافتن روشی هستند که از یک طرف این حس را در پیشنهاددهندگان به وجود آورد که کالا را به قیمت قابل قبولی خریده‌اند و از سوی دیگر افراد را ترغیب کند تا نزدیکترین مبلغ به آنچه که حاضر به پرداخت آن برای کالای مورد نظر هستند را پیشنهاد دهند.

مزایده :به نوعی از معامله گفته می‌شود که در ابتدا خریدار حداقل قیمتی را که حاضر است کالای خود را بفروشد اعلام می‌کند. سپس خریدارن در صورت تمایل، قیمتی بالاتر از قیمت نهایی را جهت خرید پیشنهاد می‌کنند. در نهایت کالا به پیشنهاد‌دهنده بالاترین قیمت فروخته می شود. در این نوع معامله برای آنکه کالا با مناسب ترین قیمت (نه گرانترین و یا ارزانترین) معامله شود، برنده مزایده یا خریدار باید فقط مبلغی معادل بالاترین قیمت قبل از مبلغ پیشنهادی خود به اضافه مقدار پله افزایش را بپردازد .

فروش فوری : به نوعی از معامله گفته می شود که در آن فروشنده کالای خود را با یک قیمت مشخص جهت فروش عرضه می نماید و کاربران دیگر می توانند در صورت تمایل آمادگی خود را جهت خرید اعلام نمایند.

فروشنده :شخصی است که کالای خود را جهت فروش به صورت فوری یا مزایده معرفی نموده و به خریداران عرضه می نماید .

خریدار :شخصی است که در مزایده بالاترین قیمت را جهت خرید کالا پیشنهاد داده و یا اعلام می کند که تمایل دارد کالای عرضه شده جهت فروش فوری را خریداری نماید .

قیمت پایه : حداقل قیمتی است که فروشنده حاضر است کالای خود را به آن قیمت بفروشد و در ابتدای مزایده اعلام می کند .

قیمت پیشنهادی : به قیمتی گفته می شود که خریدار به عنوان حداکثر قیمتی که حاضر است برای کالا بپردازد اعلام می کند. اما در صورت برنده شدن مزایده کالا به قیمتی پایین تر از آن فروخته خواهد شد. در مزایده قیمت فروش برابر است با مبلغی معادل بالاترین قیمت قبل از مبلغ پیشنهادی برنده مزایده به اضافه مقدار پله افزایش

فروش کالا :به مفهوم توافق فروشنده و خریدار جهت معامله کالا به قیمت فروش می باشد .

قیمت فروش :فروش فوری همان قیمتی است که فروشنده از ابتدا به عنوان قیمت کالا اعلام نموده است اما در مزایده برابر است با مبلغی معادل بالاترین قیمت قبل از مبلغ پیشنهادی برنده مزایده به اضافه مقدار پله افزایش .

پارامترهای زیر را برای مزایده‌های مختلف می‌توان برشمرد :
  • کالاها می‌توانند :
    - دارای قیمت نامشخص (مخفی از عموم) باشند
    - دارای قیمت مشخص باشند
    - دارای قیمت وابسته باشند
  • پیشنهاد می‌تواند :
    سرباز باشد (تمامی پیشنهاد دهندگان از پیشنهادات با خبرند)
    - سربسته باشد (پیشنهاد دهندگان از پیشنهادات دیگر بی خبرند)
  • پیشنهاد پیشنهاد دهندگان می‌تواند :
    - با اولین پیشنهاد به پایان رسد
    - سیر صعودی داشته باشد
    - سیر نزولی داشته باشد
  • اقلام پیشنهادی ممکن است :
    - یکی
    - چندین کالای مشابه
    - چندین کالای غیر مشابه
    - سبدی از اقلام مختلف باشند
  • تشخیص برنده مزایده با :
    - اولین قیمت (بالاترین قیمت)
    - دومین قیمت، n امین قیمت انجام می‌شود
    علاوه بر موارد فوق پارامتر دیگری به نام زمان را نیز باید افزود.
  • زمان مزایده می‌تواند :
    - محدود باشد
    - نامحدود و پایان آن در اختیار مزایده گزار باشد
    - نامحدود و پایان آن با پیروزی یک پیشنهاد دهنده تعیین گردد
    در واقع با جمع بندی این پارامترها می‌توان به دو تفاوت مهم در مزایده‌های مختلف رسید:
انواع مزایده

در این مزایده مشخصات پیشنهاد دهنده قیمت مخفی است و بنابراین هر کسی که کالای به مزایده گذاشته شده را خریداری می‌کند به عنوان بی نام شناخته می‌شود. این نوع مزایده معمولا در مواردی به کار می‌رود که به دلایل امنیتی لازم است نام خریدار مخفی بماند، مانند مزایده برای نقاشی‌های بسیار گران قیمت یا جواهرات عتیقه.

در این نوع نام پیشنهاد دهندگان قیمت مشخص است و هر فردی می‌تواند در مزایده شرکت کند.
از دیدگاه مزایده گزار و کالا، مزایده‌ها به سه دسته تقسیم می‌شوند:

- مزایده مبادله ای ( Exchange Auction )
شرکاء که شامل تعدادی از خریداران اصلی و حرفه‌ای هستند بر کار مزایده نظارت می‌کنند تا کسی تخلف نکند.
- مزایده فروشی ( Sale Auction )
برای اقلام هنری و کالاهایی به کار می‌رود که تنها یک نوع از آنها وجود دارد.
- مزایده دلالی ( Dealer Auction )
برای اشیاء خاص جهت کلکسیون، ماشین و یا ماشین آلات به کار می‌رود.
اما از دیدگاه ساختاری انواع زیادی از مزایده‌های مختلف را می‌توان بر شمرد که در اصل هریک از آنها ویژگی‌هایی را برای قیمت و تعداد کالا، شکل پیشنهادات و زمان مزایده تعیین می‌کنند.

این نوع مزایده مرسوم ترین نوع مزایده‌است. در این مدل خریداران برای خرید یک کالا با پیشنهاد قیمت بالاتر از قیمت پیشنهادی قبلی با یکدیگر رقابت می‌کنند. مزایده زمانی به اتمام میرسد که پیشنهادی بالاتر از پیشنهاد فعلی وجود نداشته باشد و یا اینکه پیشنهاد قیمت به مبلغ از پیش تعیین شده‌ای که آنرا « buy-out » می‌نامند، برسد. دراین هنگام پیشنهاد دهنده با بالا ترین قیمت کالا را خریداری می‌کند. فروشنده می‌تواند یک قیمت رزرو شده را اعلام کند که در این صورت کالا به قیمتی پائین تراز مبلغ فوق به فروش نخواهد رفت.

در روش دیگر مزایده انگلیسی افرادی متقاضی خرید کالا می‌شوند و سپس قیمت کالا از یک مقدار حداقل شروع شده و متناوباً افزایش می‌یابد و با افزایش قیمت افرادی اعلام می‌کنند که از مزایده خارج شده‌اند و زمانی که یک خریدار از مزایده خارج شد دیگر نمی‌تواند به مزایده باز گردد و مزایده زمانی به اتمام می‌رسد که تنها یک نفر باقی بماند.

این مزایده که به مزایده چینی نیز مشهور است، بدین شکل است که مزایده گزار، مزایده را با بالاترین قیمتی که مورد نظرش است آغاز می کند و سپس از قیمت مرتباً کاسته می‌شود تا زمانی که خریداری برای قیمت پیشنهادی یافته شود و یا اینکه قیمت به حداقل قیمت از پیش تعیین شده برسد، خریدار آخرین قیمت اعلام شده را پرداخت می‌کند. این نوع مزایده برای مواقعی مناسب است که فروش سریع کالاها مهم است و بنا براین فروش تنها با یک پیشنهاد به انجام می‌رسد. این مزایده به دلیل استفاده فراوان آن در حراج گل هلندی به مزایده هلندی مشهور شده است، مزایده هلندی گاهی برای توصیف مزایده‌های آنلاینی که چندین کالای مشابه در یک زمان و به تعداد برابر از بالاترین پیشنهادات به فروش می‌رسند، نیز به کار می‌رود. اقتصاد دانان مزایده اخیر را با عنوان مزایده انگلیسی چند گانه صعودی نیز می‌خوانند. در عمل مشاهده می‌شود که در مزایده هلندی مزایده گزار سود بیشتری را از مزایده خواهد برد چرا که اگر شخصی واقعا خواهان یک کالا باشد نمی‌تواند صبر کند تا قیمت کالا خیلی پائین بیاید چرا که هر لحظه ممکن است فرد دیگری پیشنهاد خرید بدهد و بنابراین مزایده گزار کالا را می‌تواند اغلب با قیمتی نزدیک به حداکثر به فروش بگذارد.

این مزایده هم نوع دیگری از مزایده هلندی است که در بالا به آن اشاره شد، این مزایده زمانی انجام می‌شود که مزایده گزار می‌خواهد چندین کالا را به مزایده بگذارد ولی نمی‌خواهد همه اقلام را در یک پیشنهاد به یک نفر بفروشد، در واقع مزایده گزار می‌خواهد چندین کالا را در یک مزایده قرار دهد به طوری که افراد مختلف بتوانند در یک یا تعداد بیشتری از کالاها پیروز شوند. پیشنهاد دهنده دارای این اختیار است که تنها برای یک کالا و یا برای تمام کالاها پیشنهاد قیمت دهد. شکل مزایده بسیار شبیه به مزایده انگلیسی است به این صورت که خریداران با بالا بردن پیشنهاد بر سر کالاها با یکدیگر رقابت می‌کنند. برندگان مزایده کسانی هستند که بالا ترین پیشنهاد را در لیست داده‌اند و می‌توانند تمام کالاهای مورد تقاضایشان را خریداری کنند. به عنوان مثال چنانچه ۱۶ کالا به مزایده گذاشته شده‌است، و حداقل ۶ نفر هریک برای خرید ۳ کالا پیشنهاد داده‌اند، آنگاه حداکثر تنها ۵ تفر که بالاترین پیشنهادات را داشته‌اند قادر خواهند بود که هر ۳ کالای خود را خریداری کنند و نفر ششم تنها می‌تواند یک کالا را خریداری کند و مزایده گزاران دیگر نیز هیچ کالایی نخواهند داشت.

که به مزایده بالا ترین پیشنهاد مخفی نیز مشهور می‌باشد، بدین شکل است که تمام پیشنهاد دهندگان در یک لحظه پیشنهاد خود را ارائه می‌کنند و بنا براین هیچ یک از پیشنهاد دهندگان از پیشنهاد فرد دیگر مطلع نیست و سپس کالا به پیشنهاد دهنده با بالاترین قیمت فروخته می‌شود.

در این مزایده که به مزایده ویکری( Vickery Auction ) نیز مشهور است، همانند مزایده قبل پیشنهاد دهندگان از پیشنهاد یکدیگر مطلع نمی‌باشند، اما بر خلاف مزایده قبل، فرد برنده دومین پیشنهاد قبل از پیشنهاد خودش را پرداخت می‌نماید. در تئوری این مزایده از نظر ریاضی مشابه با مزایده انگلیسی است چرا که پیشنهاد دهندگان را ترقیب می‌کند تا مبلغ واقعی مورد نظرشان را بیان کنند.

علاوه بر مزایده‌های اصلی ذکر شده مزایده‌های مختلف دیگری نیز وجود دارد که بعضاً بسیار به مزایده‌های مذکور شبیه می‌باشند :

در بعضی از موارد خریداران نیازمند مجموعه‌ای از کالاهای به حراج گذاشته شده می‌باشند که به آن بسته خرید می‌گویند. به عنوان مثال اگر یک دوچرخه را در نظر بگیرید، چنانچه چرخهای دوچرخه جداگانه و بدنه دوچرخه جداگانه به فروش برسد، یک پیشنهاد دهنده ممکن است برای سبدی مشتمل بر یک چرخ و یک بدنه ۰ دلار پیشنهاد دهد ولی برای سبدی شامل دو چرخ و یک بدنه ۲۰۰ دلار پیشنهاد بدهد. اگر خریدار مجبور باشد برای هریک از کالاهای درون سبد به طور جداگانه در مزایده شرکت کند، ممکن است که دچار ضرر شود چراکه چنانچه در خرید کالاهای ابتدائی سبد موفق شود با شکست خوردن در مزایده کالاهای بعدی سبد دچار خسران می‌شود و اگر در کالاهای ابتدائی شکست بخورد. این مشکل با فروش تمام کالاها به صورت هم زمان و اجازه دادن به خریداران برای خرید چندین کالا، قابل حل شدن است. در چنین مزایده‌ای اگر پیشنهاد دهنده در مجموعه کالاهایی که متقاضی آن است برنده شد، تمام سبد به او تعلق می‌گیرد و در غیر این صورت هیچ کدام از کالاها به او اختصاص داده نمی‌شود. خریداران همچنین ممکن است تنها بتوانند یک سبد را برای خرید انتخاب کنند و نه بیشتر. مرتب ساختن پیشنهادات خریداران برای اینکه مشخص شود کدام خریدار در مزایده کدام سبد برنده‌است (و گاهی محاسبه مبلغی که برای سبد باید پرداخته شود) معمولا بسیار پیچیده‌است. برای محاسبه معمولا از الگوریتم‌های بهینه سازی مانند برنامه ریزی خطی استفاده می‌کنند.

از نظر ساختاری کاملا شبیه به مزایده انگلیسی است اما مزایده در یک زمان مشخص پایان می‌یابد. در برخی موارد مدت مزایده چند روز و یا چند هفته به طول می‌انجامد، اما اغلب از ساعت شنی برای مشخص کردن طول زمان مزایده استفاده می‌شده‌است. در یکی از قدیمی ترین روشهای این مزایده از شمع برای طول مدت زمانی استفاده می‌شده‌است و مزایده تا زمانی ادامه می‌یافته که شمع روشن است. ویژگی این مزایده این است که در لحظات پایانی فرصتی برای فکر کردن بر روی افزایش قیمت برای پیشنهاد دهندگان نیست.

پیشنهاد دهندگان پیشنهاد خود را به صورت زوج‌های مرتب ( s,d ) ارائه می‌دهند، که در آن s تعداد سهم درخواستی و d تخفیف درخواستی به درصد است. برنده موظف است s سهم را با پیشنهاد استاندارد با تخفیف d ٪ خریداری نماید.

در این مزایده تمامی پیشنهادات در یک لحظه ارائه میشود و پیشنهاد دهندگان با انگشتان دست مبلغ پیشنهادی خود را اعلام می‌کنند در عمل این مزایده در یک لحظه قابل انجام نیست چرا که مزایده گزار زمانی را برای مشاهده علائم دست هر فرد صرف می‌کند، و این مزایده با سر و صدای زیاد پیشنهاد دهندگان برای جلب توجه مزایده گزار همراه است و معمولا برای کالاهایی انجام می‌شود که فروش سریع آنها مطلوب است مثل غذای تازه.

در این مزایده پیشنهاد دهندگان و مبلغ هر پیشنهاد مخفی است اما بالا ترین پیشنهاد مشخص می‌باشد و هر زمانی که پیشنهادی بالاتر ارائه گردید به جای پیشنهاد قبلی قرار داده می‌شود.

این مزایده برای کالاهایی است که چندین نمونه یک شکل (و یا کالای قابل تقسیم) به معرض فرو ش گذارده می‌شود. و در N کالا به n پیشنهاد برتر با قیمت بالا ترین پیشنهاد شکست خورده فروخته می‌شود.

در این نوع جای خریدار و فروشنده عوض می‌شود و خریدار تقاضای خود را برای کالا یا خدماتی اعلام می‌کند و فروشندگان پیشنهاد قیمت فروش را اعلام می‌کنند و این قیمت برای بدست آوردن معامله مرتبا کاهش می‌یابدو پایین ترین قیمت برنده خواهد بود.

این مزایده به طور نامحدودی می‌تواند ادامه داشته باشد و ویژه محصولاتی است که بدون صرف هیچگونه هزینه‌ای قابل تکثیر یا کپی برداری می‌باشند(مانند فیلم، نرم افزار، فرمول دارو). پیشنهاد دهندگان بالاترین پیشنهاد خود را ارائه می‌ کنند که البته این پیشنهاد قابل حذف و یا تغییر در هر زمانی می‌باشد. فروشنده پیشنهادات را مورد بررسی قرار می‌دهد و در هر زمانی که تشخیص داد مزایده رابا قیمت خاصی که در نظر می‌گیرد پایان می‌دهد. برندگان مزایده افرادی هستند که پیشنهادی به همان قیمت و یا بیشتر از آن ارائه کرده‌اند و یک کپی از محصول را دریافت خواهند کرد.

در این نوع کاربران پیشنهادات مخفی خود را ارسال می‌کنند. این پیشنهادات در یک بازه مشخصی می‌بایست قرار داشته باشد (معمولاً سقف بازه تعیین می‌شود) بالا ترین و در مواقعی پائین ترین پیشنهاد منحصر به فرد برنده خواهد بود. این مزایده تا حدودی ویژگی بازی شانس را در خود دارد ومعمولا منجر می‌شود به اینکه برنده کالا را با قیمتی بسیار پائین تر از ارزش واقعی آن خریداری کند. مزایده پیشنهاد منحصر به فرد کاربرد زیادی در تجارت اینترنت دارد. به عنوان مثال اگر اتومبیلی ۲۰۰۰ دلار ارزش دارد و پیشنهادات از ۱۸۵۰ تا ۲۰۰۰دلار بیش از یک بار ارائه شده‌است ولی پیشنهاد ۱۸۴۹ تنها توسط یک نفر ارائه شده باشد، آنگاه اتومبیل با قیمت ۱۸۴۹ دلار به وی فروخته می‌شود اما سود مزایده گزار زمانی است که بابت ارائه هر پیشنهاد مبلغی دریافت می‌کند. مثلا در مثال فوق اگر بابت هر پیشنهاد ۱ دلار دریافت کند، پس از دریافت ۲۰۰۰ پیشنهاد مبلغ خودرو را بدست آورده‌است.

در این مزایده قیمت کالا از قبل ثابت و مشخص است و کالا به اولین پیشنهاد دهنده‌ای که متقاضی کالا است فروخته می‌شود.

این مزایده که برای کالاهای با متقاضی زیاد انجام می‌شود با قیمت بسیار پائین آغاز می‌شود(به طور معمول ۱ دلار برای هر کالایی) و به سرعت با پیشنهادات مختلف قیمت کالا بالا می‌رود و ضمنا این مزایده هیچ سقف قیمتی نخواهد داشت و تا جائی که پیشنهادات بالاتری وجود دارد قیمت افزایش میابد .

در این مزایده مزایده گزار کالای مزایده گذاشته شده را با کالایی دیگر معاوضه میکند. معمولا مزایده گزار لیستی از کالاهایی که مایل است با آنها مبادله صورت گیرد را اعلام می‌کند و پیشنهادات می‌تواند شامل کالاهایی غیر از کالاهای مورد تقاضا ویا پول نقد و یا ترکیبی از آنها باشد. در نهایت مزایده گزار تصمیم می‌گیرد که کالا را با کدام پیشنهاد معاوضه کند.

این مزایده بر پایه مزایده اولین قیمت مخفی می‌باشد با این تفاوت که اگر برنده مزایده از پیشنهاد خود منصرف شود (معمولا و نه همیشه) می‌تواند پیشنهاد خود را پس بگیرد! در واقع پیشنهاد قابل تغییر نیست اما برنده حق دارد که کالا را قبول کند و یا از خرید کالا انصراف دهد. تنها زمانی پیشنهاد دهنده ملزم به خریداری کالا است که پیشنهاد وی تفاوت قابل توجهی (معمولا ۱۰ درصد) با پیشنهاد دوم داشته باشد.

در این نوع از مزایده هم خریدار و هم فروشنده پیشنهاد ارائه می‌کنند و پیشنهادات از بیشترین تا کمترین طبقه بندی می‌شوند تا عرضه و تقاضا انجام گیرد. پیشنهادات فروش از پائین ترین قیمت شروع می‌شود و افزایش می‌یابد و پیشنهادات خرید از بالا ترین قیمت شروع، و کاهش می‌یابد. این فرمت به خریداران اجازه می‌دهد که خریداران در هر لحظه پیشنهادی را برای خرید مطرح کنند و فروشنگان پیشنهاد را قبول کنند. این مزایده ممکن است تا حدی گیج کننده به نظر برسد اما باید توجه کرد که پیشنهادات خریداران و فروشندگان در یک لحظه همپوشانی ندارند. به عنوان مثال فرض کنید که ۳ فروشنده کالاهای خود را به قیمت‌های ۱۵۰و۲۰۰و۳۰۰ دلار به فروش می‌رسانند و ۳ خریدار نیز برای این سه کالا پیشنهادات ۲۲۰و۳۰۰و۲۵۰ دلار را می‌دهند. در دو مورد عرضه و تقاضا همخوانی دارد ولی در مورد سوم قیمت کالا نامشخص است و چیزی بین ۲۰۰و۲۵۰ دلار خواهد بود. این مزایده گونه‌های متنوعی دارد که یکی از معروفترین آنها مزایده دو طرفه هلندی است که در آن ساعت خریدار شروع به تیک زدن میکند با قیمت بسیار بالا و مرتبا کاهش می‌یابد در یک لحظه خریدار ساعت را متوقف می‌کند و پیشنهاد یک واحد قیمت مطلوب خود را می‌دهد. در این لحظه ساعت فروشنده شروع به کار می‌کند و از یک قیمت پائین افزایش می‌یابد تا زمانی که فروشنده ساعت را متوقف کند و پیشنهاد واحد قیمت را بدهد. زمانی که این دو قیمت با هم منطبق شوند کالاها با قیمت به نتیجه رسیده فروخته می‌شوند.

نتیجه گیری : با توجه به آنچه در منابع مورد مطالعه و جستجو در اینترنت مشاهده می‌شود، دو نوع مزایده انگلیسی یا استاندارد و مزایده دومین قیمت مخفی یا ویکری از محبوب ترین و پر طرفدارترین مزایده‌ها هستند و در واقع این دو نوع مزایده دو شاخه اصلی مزایده یعنی مزایده سرباز و سربسته را پوشش می‌دهند .