آنچه در این مطلب می خوانید:
برنده مزایده شدهاید یا میخواهید قبل از نهایی شدن فروش، مزایده را متوقف کنید؟ انصراف از مزایده دادگاه برخلاف تصور بسیاری از افراد، همیشه ساده و بدون هزینه نیست! مراقب باشید؛ یک تصمیم اشتباه میتواند ۱۰ درصد ارزش معامله را برای همیشه از دست شما خارج کند.
مزایده دادگاه یک فرآیند قانونی در مرحله اجرای حکم است و هرگونه انصراف از آن، آثار حقوقی مشخصی دارد. در این مقاله از مجله هزاره، بهصورت کاربردی توضیح میدهیم؛ چگونه از مزایده دادگاه انصراف دهیم، چه شرایط و مدارکی لازم است و در چه مواردی امکان توقف یا انصراف از مزایده وجود دارد. اگر قصد انصراف دارید، این راهنما به شما کمک میکند تا از جریمه و خسارت احتمالی جلوگیری کنید.
روش های انصراف از مزایده دادگاه
انصراف از مزایده دادگاه بسته به اینکه در چه مرحلهای انجام شود، شرایط و آثار متفاوتی دارد؛ زیرا قانون اجرای احکام مدنی برای هر مرحله ضمانت اجرا مشخصی تعیین کرده است. بنابراین برای انصراف در هر مرحله میتوانید، موارد زیر که بر اساس زمان اقدام انصراف لیست شدهاند را بررسی کنید:
- انصراف پیش از برگزاری مزایده:
اگر شخصی فقط برای شرکت در مزایده ثبتنام کرده و سپرده قانونی را پرداخت کرده باشد، اما مزایده هنوز برگزار نشده باشد، میتواند از شرکت در مزایده منصرف شود. در این مورد هیچ جریمهای متوجه شخص نیست و معمولاً سپرده مسترد میشود.
- انصراف قبل از اعلام برنده شدن:
اگر شرکتکننده در جلسه مزایده حاضر شود اما پیشنهادی ارائه ندهد یا پس از پیشنهاد اولیه ادامه ندهد، عملاً انصراف محسوب میشود و سپرده وی قابل استرداد است.
- انصراف پس از واریز ۱۰٪ (انصراف قطعی):
در این مرحله «انصراف» به معنای تخلف از تعهد قانونی است و مشمول ضمانت اجرا میشود. به عبارتی اگر ۱۰٪ ودیعه را به حساب سپرده دادگستری واریز کردهاید، انصراف شما پذیرفته نمیشود و اگر شخص پس از اعلام رسمی به عنوان برنده مزایده، مابقی ثمن را ظرف یک ماه پرداخت نکند، مبلغ ودیعه به نفع دولت ضبط میشود و مزایده تجدید خواهد شد.
- انصراف در مزایده الکترونیکی:
در مزایدههای الکترونیکی دادگاه که از طریق سامانه ستاد ایران برگزار میشود؛ تفاوتی از نظر ضمانت اجرا با مزایده حضوری وجود ندارد. بنابراین پیش از پایان مهلت ثبت پیشنهاد، امکان انصراف وجود دارد. اما پس از برنده شدن، همان مقررات ضبط سپرده اعمال میشود.
- انصراف همراه با اعتراض به روند مزایده:
گاهی شخص مدعی است مزایده بهصورت قانونی برگزار نشده است. در این حالت موضوع «انصراف از مزایده» نیست، بلکه باید:درخواست ابطال مزایده یا اعتراض به عملیات اجرایی در دادگاه مطرح شود.

قوانین و شرایط انصراف از مزایده دادگاه
طبق ماده ۱۳۶ قانون اجرای احکام مدنی،مزایده یک معامله الزامآور است؛ بنابراین پس از نهایی شدن، قابل انصراف نیست مگر در مواردی که قانون اجازه دهد. البته دقت کنید، انصراف پس از اتمام فرآیند مزایده و واریز پول، جریمه مالی سنگینی (ضبط ودیعه) دارد.

اگر به دنبال انصراف نهایی از مزایده به طور قانونی هستید، ابتدا لیست قوانین و شرایط انصراف از مزایده دادگاه را در ادامه بررسی کنید، سپس باید به صورت حضوری به واحد اجرای احکام دادگاه مراجعه کنید
- ثبت درخواست: درخواست انصراف باید کتبی و شامل دلایل و مستندات تخلف مزایده باشد.
- مهلت اعتراض: مطابق ماده ۱۳۶ قانون اجرای احکام مدنی، شکایت از تخلفات مزایده ظرف یک هفته پس از فروش باید مطرح شود.
- انصراف قبل از پرداخت ۱۰٪: اگر برنده قبل از پرداخت ۱۰ درصد سپرده انصراف دهد، درخواست پذیرفته شده و نفر بعدی جایگزین میشود.
- انصراف پس از پرداخت ۱۰٪: اگر سپرده ۱۰ درصد واریز شده باشد، انصراف بیاثر است و مبلغ به نفع دولت ضبط میشود.
- تجدید مزایده: پس از انصراف و ضبط سپرده، مزایده دوباره برگزار میشود.
- ابطال مزایده: در صورت تخلف در تشریفات یا عدم صحت روند مزایده، دادگاه میتواند مزایده را باطل کند.
- مهلت شکایت برای اموال منقول: شکایت از تخلفات اموال منقول تا یک هفته پس از فروش امکانپذیر است.
- ماده ۱۲۹ قانون اجرای احکام مدنی: تکلیف سپرده ۱۰ درصد اولیه را مشخص کرده است؛ در صورت انصراف پس از پرداخت، قابل استرداد نیست.
- عدم امکان عدول: پس از صدور دستور انتقال سند توسط دادگاه، امکان انصراف وجود ندارد.
مدارک لازم برای انصراف از مزایده دادگاه
طبق قانون ذینفع باید ظرف یک هفته از تاریخ فروش برای انصراف یا ابطال مزایده اقدام کند و درخواست کتبی خود را به واحد اجرای احکام بدهد. به طور کلی، مدارک لازم برای انصراف از مزایده دادگاه به شرح زیر است:
- . اگر برنده مزایده هستید و قصد انصراف دارید:
- درخواست کتبی انصراف: تنظیم لایحه درخواست ابطال/انصراف از مزایده.
- کارت ملی و شناسنامه: کارت ملی و شناسنامه متقاضی.
- رسید واریز سپرده (۱۰ درصد)
- ۲.اگر متقاضی (محکومله) هستید و قصد لغو مزایده را دارید:
- درخواست کتبی ابطال و یا رونوشت شکواییه
- کارت ملی و شناسنامه
- سند مالکیت یا مدارک قانونی
- مستندات تخلف مزایده یا ادعای مالکیت ثالث (حکم قطعی یا سند رسمی

مراحل انصراف از مزایده دادگاه
مراحل انصراف از مزایده دادگاه بسته به زمان اقدام آن متفاوت است؛ این مراحل به دو دستهی انصراف پیش و پس از برنده شدن تقسیم میشوند. بر اساس این دستهبندی مراحل و شرایط انصراف از مزایده به شرح زیر است:
- . مراحل انصراف پیش از برنده شدن:
- اگر هنوز برنده نشدهاید یا ۱۰٪ سپرده را پرداخت نکردهاید، میتوانید با اعلام کتبی انصراف از ادامه فرآیند خارج شوید و نفر بعدی جایگزین شما میشود.
- ۲. مراحل انصراف پس از برنده شدن (پرداخت ۱۰٪):
- ثبت انصراف: مراتب انصراف باید کتبی به شعبه اجرای احکام دادگاه اعلام شود.
- ضبط وجه: سپرده ۱۰٪ به نفع دولت ضبط میشود.
- تجدید مزایده: دادگاه مزایده را دوباره برگزار میکند و هزینههای مزایده جدید از مبلغ ضبط شده کسر میشود.

مراکز و مراجع انصراف از مزایده دادگاه
مراجع اصلی برای انصراف از مزایده، واحد اجرای احکام دادگاه صادرکننده حکم است. برای اموال غیرمنقول باید به دادگاه محل وقوع ملک مراجعه شود و در مزایدههای ثبتی مربوط به اموال غیرمنقول، دادگاه عمومی حقوقی محل صدور دستور اجرائیه مرجع صالح برای رسیدگی است.

ثبت درخواست و شکایت مزایده از طریق دفاتر خدمات الکترونیک قضایی نیز امکانپذیر است. البته اگر اعتراض محکومعلیه پیش از برگزاری مزایده مطرح شود، رسیدگی در صلاحیت مدیر اجرای احکام خواهد بود. همچنین پیش از انجام مزایده، امکان توافق با محکومله برای توقف عملیات اجرایی وجود دارد.
جریمه انصراف از مزایده دادگاه
جریمه اصلی انصراف در مزایده دادگاه، مربوط به زمانی است که برنده پس از پرداخت ۱۰ درصد سپرده از تکمیل خرید خودداری کند. در این حالت، مبلغ ۱۰ درصد به نفع دولت ضبط میشود و اگر ظرف مهلت مقرر (معمولاً یک ماه) باقیمانده ثمن پرداخت نشود، مزایده تجدید خواهد شد.

اگر برنده پیش از پرداخت ۱۰ درصد از مزایده انصراف دهد، درخواست او پذیرفته شده و نفر بعدی جایگزین میشود. به علاوه، هزینههای مزایده جدید مانند آگهی و کارشناسی از مبلغ ضبطشده کسر میشود و اگر این هزینهها بیش از ۱۰ درصد باشد، برنده اول مسئول پرداخت مازاد خسارات است.
نمونه متن درخواست انصراف از مزایده دادگاه
متن درخواست انصراف از مزایده باید در قالب لایحه رسمی تنظیم شده و به شعبه اجرای احکام دادگاه صادرکننده حکم ارائه شود. این درخواست معمولاً در دو حالت مطرح میشود؛ زمانی که محکومله (طلبکار) تصمیم میگیرد از ادامه فرآیند فروش مال منصرف شود، یا وقتی که محکومعلیه (بدهکار) به دلیل وجود ایرادات قانونی در روند مزایده، تقاضای توقف یا ابطال آن را دارد.
در نمونه متن لایحه انصراف از مزایده باید مشخصات کامل پرونده، شماره اجراییه، تاریخ مزایده و دلایل قانونی درخواست بهصورت دقیق ذکر شود تا مرجع اجرا امکان بررسی و اتخاذ تصمیم قانونی را داشته باشد. به طور کلی، نمونه لایحه درخواست انصراف از مزایده (توسط محکومله/طلبکار) به شرح زیر است:

چگونه از مزایده دادگاه انصراف دهیم؟
برای انصراف از مزایده دادگاه، ابتدا باید مشخص کنید در چه مرحلهای از فرآیند قرار دارید؛ زیرا شرایط انصراف قبل و بعد از برنده شدن متفاوت است.
اگر هنوز برنده مزایده اعلام نشدهاید یا ۱۰ درصد سپرده را پرداخت نکردهاید، میتوانید با ارائه درخواست کتبی به واحد اجرای احکام، از ادامه مزایده خارج شوید و نفر بعدی جایگزین شما خواهد شد.
اگر برنده مزایده شدهاید و ۱۰ درصد را پرداخت کردهاید، باید انصراف خود را از مزایده به صورت کتبی به شعبه اجرای احکام اعلام کنید. در این حالت سپرده ۱۰ درصدی ضبط میشود و مزایده مجدداً برگزار خواهد شد.
در صورتی که دلیل انصراف شما وجود تخلف در روند مزایده باشد، باید درخواست توقف عملیات اجرایی یا ابطال مزایده را مطرح کنید. این درخواست باید ظرف مهلت قانونی به مرجع اجرا ارائه شود تا مورد بررسی قرار گیرد.مرجع رسیدگی در تمام موارد، واحد اجرای احکام دادگاه صادرکننده حکم است و ثبت درخواست از طریق دفاتر خدمات الکترونیک قضایی نیز امکانپذیر است. برای انصراف نهایی از مزایده، مراجعه حضوری به واحد اجرای احکام دادگاه نیز ضروری است.











