آنچه در این مطلب می خوانید:
وقتی بدهی پرداخت نمیشود، مال بدهکار ممکن است توقیف و به مزایده گذاشته شود. مزایده در اجرای احکام مدنی راهی قانونی برای فروش این اموال و وصول طلب است.
در این مقاله از مجله هزاره، قدمبهقدم با مزایده در اجرای احکام مدنی آشنا میشوید؛ از توقیف، ارزیابی مال و انتشار آگهی مزایده تا تعیین برنده و انتقال مال مزایدهای. همچنین شرایط شرکت، مبلغ سپرده، نحوه اعتراض و مزایده دوم را هم بررسی میکنیم تا با روند این فرآیند آشنایی کامل داشته باشید.
مزایده اجرای احکام مدنی چیست؟
مزایده اجرای احکام مدنی فرآیندی قانونی برای فروش اموال توقیفشده و وصول طلب محکومله است. در این فرآیند، مال بدهکار (محکومعلیه) از طریق مزایده به بالاترین قیمت پیشنهادی فروخته خواهد شد. این مزایدات در واحد اجرای احکام دادگاههای حقوقی، زیر نظر دادورز و قاضی اجرا برگزار میشوند.
انواع اموال مزایده ای در اجرای احکام مدنی
اموال قابل فروش در مزایده اجرای احکام مدنی به دو گروه منقول و غیرمنقول تقسیم میشوند. اموال منقول مانند خودرو، طلا، لوازم اداری و ماشینآلات هستند و اموال غیرمنقول شامل خانه، آپارتمان، مغازه، زمین و باغ میشوند.
مراحل برگزاری مزایده اجرای احکام مدنی
شروع مزایده در اجرای احکام مدنی با درخواست طلبکار و پس از صدور اجراییه انجام میشود. یعنی دادگاه بهصورت خودکار وارد عمل نمیشود. این فرآیند از توقیف و ارزیابی مال آغاز شده و با برگزاری مزایده و انتقال مال به برنده پایان مییابد.
اگر به دنبال مراحل برگزاری مزایده اجرای احکام مدنی هستید، با بررسی فهرست زیر، میتوانید مسیر این فرآیند را از ابتدا تا انتها ببینید:
- توقیف مال محکومعلیه
- ارزیابی مال و تعیین قیمت پایه
- تنظیم و انتشار آگهی مزایده
- واریز تضمین شرکت در مزایده
- ثبت پیشنهاد و برگزاری مزایده
- اعلام برنده و تنظیم صورتجلسه
- پرداخت بهای مال و انتقال آن به خریدار
دریافت آگهی مزایده اجرای احکام مدنی
برای دریافت آگهی مزایده اجرای احکام مدنی، میتوانید به سامانههای تخصصی مزایدات یا درگاه ملی قوه قضاییه مراجعه کنید. سامانههای اطلاعرسانی تمام این آگهیها، از جمله مزایدههای ستاد را در اختیار کاربران قرار میدهند.
به طورکلی برای اطلاع از آگهیهای مزایده اجرای احکام مدنی، میتوانید از مسیرهای زیر استفاده کنید:
- سامانه های تخصصی مانند ارتباط گستران هزاره: اطلاع از تمام مزایدات اجرای احکام در یک بستر.
- سامانه ستاد: آگهی مزایدههای الکترونیکی اجرای احکام در این سامانه منتشر میشود.
- روزنامههای کثیرالانتشار: در موارد قانونی، اطلاعات مزایده در روزنامه نیز منتشر میشود.
- سامانه ثنا: طرفین پرونده، وقت و جزئیات مزایده را از طریق ابلاغ الکترونیکی دریافت میکنند.
- درگاه دادگستری استانها: برخی آگهیها و اطلاعیههای مزایده در سایت دادگستری استان منتشر میشوند.
شرایط شرکت در مزایده اجرای احکام مدنی
پرداخت سپرده قانونی و احراز هویت از مهمترین شرایط شرکت در مزایده اجرای احکام مدنی هستند. برای احراز هویت باید به سامانه اعلام شده در آگهی مراجعه کنید و مدارک مورد نیاز را ارائه کنید.
مدارک لازم شرکت در مزایده اجرای احکام مدنی
مدارک لازم برای شرکت در مزایده به نوع آن و شرکتکننده بستگی دارد. اما معمولاً مدارک هویتی، ثبتنام ثنا و رسید پرداخت سپرده مورد نیاز است. در مزایدههای الکترونیکی ممکن است گواهی امضای الکترونیکی نیز لازم باشد؛ اشخاص حقوقی هم باید مدارک ثبتی و معرفینامه نماینده خود را ارائه کنند.
به طورکلی میتوان گفت؛ فهرست مدارک لازم شرکت در مزایده اجرای احکام مدنی به شرح زیر است:
- کارت ملی و شناسنامه نماینده یا مدیرعامل
- ثبتنام در سامانه ثنا
- گواهی امضای الکترونیکی (توکن)
- رسید واریز سپرده
- آگهی تاسیس و آخرین تغییرات روزنامه رسمی
- معرفینامه معتبر شرکت در صورت نیاز
مبلغ سپرده مزایدات اجرای احکام مدنی
مبلغ سپرده مزایدات در اجرای احکام مدنی، ۱۰ درصد قیمت پایه مال مزایدهای است. این مبلغ، پیش از ارائه پیشنهاد قیمت به عنوان تضمین شرکت در مزایده واریز میشود.
بعد از مشخص شدن برنده مزایده، سپرده سایر شرکتکنندگان به حسابشان برگردانده میشود. تضمین برنده اول نیز، به حساب سپرده دادگستری منتقل خواهد شد.
نحوه تعیین برنده مزایده اجرای احکام مدنی
بالاترین پیشنهاد قیمت ملاک تعیین برنده در مزایده اجرای احکام مدنی است. یعنی مال توقیفشده به شرکتکنندهای میرسد که بیشترین مبلغ را پیشنهاد کرده باشد.
بعد از اعلام برنده مزایده، پرداخت وجه اهمیت پیدا میکند. برنده باید ۱۰ درصد مبلغ پیشنهادی را همان زمان بهعنوان سپرده بپردازد و باقی مبلغ را حداکثر ظرف یک ماه تسویه کند. اگر این مبلغ در مهلت مقرر پرداخت نشود، سپرده پس از کسر هزینههای مزایده به نفع دولت ضبط و مزایده تجدید میشود.
مهلت اعتراض و موارد ابطال مزایده اجرای احکام مدنی
طبق ماده ۱۴۲ قانون اجرای احکام مدنی، برای ثبت اعتراض فقط یک هفته از تاریخ برگزاری مزایده فرصت دارید. این اعتراض باید به دادگاه صادرکننده دستور اجرا ارائه شود. بعد از گذشت این مهلت طبق رأی وحدت رویه شماره ۸۴۵ دیوان عالی کشور، امکان طرح دعوای ابطال مزایده و سند انتقال اجرایی در دادگاه وجود ندارد.
مزایده دوم در اجرای احکام مدنی
اگر در مزایده اول اجرای احکام خریداری پیدا نشود، محکومله میتواند درخواست برگزاری مزایده دوم را بدهد. طبق مواد ۱۳۱ و ۱۳۲ قانون اجرای احکام مدنی، در این مرحله مال به هر قیمتی که برای آن خریدار پیدا شود، به فروش میرسد.
اگر در مزایده دوم هم خریداری پیدا نشود و طلبکار مال را به قیمت ارزیابیشده قبول نکند، مال به محکومعلیه بازگردانده میشود.
نمونه درخواست مزایده اجرای احکام مدنی
اگر مال مزایدهای توقیف و مراحل ارزیابی آن انجام شده باشد، محکومله میتواند از اجرای احکام، فروش مال از طریق مزایده را درخواست کند. نمونه متن نامه درخواست مزایده در اجرای احکام به شکل زیر است:
مزایا و محدودیتهای مزایده اجرای احکام مدنی
مزایده اجرای احکام مدنی روشی قانونی برای فروش مال توقیفشده و پرداخت طلب محکومله است. این روش در کنار مزایایی مثل وصول طلب و فروش در چارچوب قانونی، محدودیتهایی هم دارد که بهتر است قبل از شرکت در مزایده با آنها آشنا باشید.
از مهمترین مزایا، امکان شرکت محکومله در مزایده و انجام فروش با رعایت تشریفات قانونی است. پس از تایید صحت مزایده نیز، مال برای انتقال رسمی به برنده وارد مرحله بعدی میشود.
در مقابل، گاهی برای مال توقیفشده خریداری پیدا نمیشود و فروش آن به مزایده دوم کشیده میشود. پس نبود خریدار، طولانی شدن فرآیند فروش و احتمال وجود مشکلات ثبتی از چالشهای این مزایدههاست. همچنین ارزیابی مال، انتشار آگهی و پرداخت سپرده، بخشی از تشریفات قانونی هستند که باید طی شوند.
