آنچه در این مطلب می خوانید:
در فضای پرریسک مناقصات، اطمینان از انجام تعهدات نه یک توصیه، بلکه یک ضرورت است؛ پس آشنایی با انواع ضمانتنامههای مناقصه،کلید تضمین این امنیت مالی و حقوقی محسوب میشود.
ضمانت مناقصه؛ نوعی تضمین مالی است که برای اجرای صحیح و کامل تعهدات پروژه ارائه میشود. اگر میخواهید بدانید در هر مرحله از مناقصه چه نوع تضمینی ارائه دهید یا اینکه ضمانت نامه شرکت در مناقصه چند درصد است؟ و تفاوت سپرده شرکت در مناقصه با ضمانتنامه چیست؟ این مقاله ازمجله هزاره، راهنمای کاملی برای شما خواهد بود. به علاوه با بررسی لیست انواع ضمانت نامه مناقصه در پایان این مطلب میتوانید، با کاربرد هریک و تفاوت آنها آشنا شوید.
ضمانتنامه اولیه شرکت در مناقصه
«ضمانتنامه شرکت در مناقصه»، سندی است که شرکتکننده در مناقصه به منظور تضمین جدی بودن پیشنهاد خود ارائه میدهد. این ضمانتنامه معمولاً توسط بانک یا بیمهگر معتبر صادر میشود و کاربرد آن اطمینان از جدیت مناقصه گران و جلوگیری از ارائه پیشنهادات غیرواقعی است.
ضمانتنامه شرکت در مناقصه معمولاً مبلغی بین ۱ تا ۵ درصد ارزش تقریبی مناقصه است و در صورت انصراف برنده اول یا عدم امضای قرارداد، ضبط و کار به پیمانکار بعدی سپرده میشود.
ضمانت نامه حسن انجام کار (تعهدات)
مناقصه گران به منظور تضمین اجرای صحیح و کامل تعهدات مناقصه، باید «ضمانت نامه تعهدات» ارائه دهند. این ضمانتنامه معمولاً پس از انتخاب برنده مناقصه و پیش از شروع پروژه صادر میشود و مبلغ آن معمولاً بین ۵ تا ۱۰ درصد ارزش قرارداد مناقصه است.
ضمانت نامه حسن انجام کار پس از اتمام کار و تایید نهایی، آزاد میشود و هدف از آن تضمین پرداخت خسارت در صورت عدم انجام تعهدات مناقصه گر به کارفرماست.
ضمانتنامه پیش پرداخت
هدف از صدور «ضمانتنامه پیش پرداخت» پوشش مبلغی است که کارفرما به عنوان پیشپرداخت برای تجهیز کارگاه یا شروع پروژه به پیمانکار میدهد. این نوع ضمانتنامه تضمین میکند؛ مبلغ پیشپرداخت مناقصه به پیمانکار، صرف اجرای پروژه خواهد شد و در صورت عدم انجام تعهدات، کارفرما میتواند مبلغ ضمانت را برداشت کند.
مقدار ضمانتنامه پیش پرداخت همزمان با پیشرفت کار و تهیه صورت وضعیتها، به تدریج کاهش مییابد و معمولاً به مبلغ معادل کل یا بخشی از قیمت پیشپرداخت قرارداد مناقصه صادر میشود.
ضمانتنامه استرداد کسور وجه الضمان
یکی دیگر از انواع ضمانت نامههای مناقصه، ضمانتنامه استرداد کسور وجه الضمان است؛ این نوع ضمانت نامه، سندی است که کارفرما برای تضمین بازگرداندن مبالغ تضمین شده پیمانکار، پس از انجام تعهدات صادر میکند.
مبلغ «ضمانتنامه استرداد کسورات» معمولاً معادل کسورات قرارداد یا ضمانت اولیه است و به عبارتی تضمین میکند، پیمانکار مبلغ باقی مانده نزد کارفرما را دریافت خواهد کرد، اگر تمام تعهدات خود را به درستی انجام دهد. مدت اعتبار این نوع ضمانت مناقصه تا پایان پروژه و تایید کارفرماست.
ضمانت نامه بانکی مناقصه
ضمانتنامه بانکی مناقصه؛ تعهد رسمی بانک به نفع کارفرماست که به درخواست پیمانکار صادر میشود. این نوع ضمانتنامه، پرداخت مبلغ مشخصی را در صورت عدم انجام تعهدات پیمانکار تضمین میکند و یکی از پرکاربردترین انواع ضمانتنامه در مناقصات است که توسط بانک صادر میشود.
ضمانتنامه بانکی میتواند، برای تضمین شرکت در مناقصه، حسن انجام کار، پیشپرداخت یا سایر تعهدات قراردادی صادر شود و در صورت انصراف پیمانکار، عدم امضای قرارداد یا تخلف از تعهدات، کارفرما میتواند مطابق شرایط ضمانتنامه، مبلغ را از بانک مطالبه کند. این تضمین در اغلب موارد عندالمطالبه است؛ یعنی بدون نیاز به رأی دادگاه بانک آن را پرداخت میکند.
ضمانت نامه وثیقه ملکی مناقصه
زمانیکه متقاضی بهجای سپرده نقدی، یک ملک دارای سند رسمی را به عنوان تضمین نزد بانک معرفیکند، ضمانتنامه وثیقه ملکی برای مناقصه صادر میشود. در این نوع، داراییهای ملکی به عنوان ضمانت ارائه میشوند و در صورت تخلف پیمانکار از تعهدات، مرجع صادرکننده حق وصول مطالبات از محل وثیقه را خواهد داشت.
کاربرد ضمانت نامه وثیقه ملکی در مناقصههایی با ریسک بالا یا مبلغ قرارداد زیاد است، زیرا مناقصه گر بدون نیاز به نقدینگی بالا و مسدودی کامل وجه نقد میتواند، اقدام به دریافت ضمانت نامه مناقصه نماید.
ضمانت نامه بیمهای مناقصه
یکی دیگر از انواع تضمینها برای مناقصه، ضمانتنامه بیمهای است؛ این نوع ضمانتنامه از نظر کارکرد مشابه ضمانتنامه بانکی است و تعهدات پیمانکار را بیمه میکند، اما توسط شرکتهای بیمه صادر میشود. کاربرد ضمانت بیمهای، تضمین حقوق مناقصه از طریق بیمه و کاهش نیاز به وثیقه نقدی یا ملکی است. این تضمین میتواند عندالمطالبه باشد،در صورت درج این شرط در متن ضمانتنامه.
ضمانت نامه الکترونیکی مناقصه
با پیشرفت فناوری، بسیاری از ضمانتنامههای مناقصه به شکل دیجیتال و الکترونیکی ارائه میشوند. این نوع ضمانتنامه از نظر اعتبار حقوقی معادل نسخه کاغذی است، اما صدور، استعلام و کنترل آن بهصورت آنلاین انجام میشود.
از آنجایی که ضمانت نامه الکترونیکی مناقصات، دارای شناسه یکتا و قابل استعلام در سامانه مربوطه است؛ امکان تمدید یا آزادسازی آن بهصورت غیرحضوری نیز وجود دارد. بهعلاوه، از کاربردهای این نوع تضمین میتوان به کاهش زمان و هزینههای اداری صدور و ارائه ضمانتنامه و امنیت و صحت بالاتر اشاره کرد.
لیست انواع ضمانت نامه مناقصه + کاربرد
مبلغ ضمانتنامه شرکت در مناقصه، معمولاً بین ۱ تا ۵ درصد برآورد اولیه یا مبلغ پیشنهادی قرارداد است؛ البته در مناقصات دولتی، درصد دقیق در اسناد مناقصه مشخص میشود و اغلب در بازه ۲ تا ۳ درصد مبلغ برآوردی قرار دارد. در پروژههای بزرگ یا با ریسک بالاتر ممکن است این عدد به ۵ درصد نیز برسد. البته ملاک نهایی، شرایط درجشده در اسناد مناقصه است.
به علاوه «سپرده شرکت در مناقصه» با «ضمانت نامه مناقصه» متفاوت است؛ سپرده شرکت در مناقصه پرداخت نقدی مستقیم به کارفرما است که تا پایان مناقصه مسدود میماند و در صورت تخلف قابل ضبط است، در حالی که ضمانتنامهی مناقصه تعهد بانکی یا بیمهای است که تنها در صورت تحقق شرایط مندرج، وجه را به کارفرما پرداخت میکند.
به عبارتی سپرده شرکت در مناقصه، پرداخت مستقیم پول است؛ اما ضمانتنامه، تعهد پرداخت در صورت مطالبه! بنابراین ضمانتنامه نیاز به نقدینگی کمتر دارد و امکان شرکت همزمان در چند مناقصه را فراهم میکند. اگر به دنبال تعریف و کاربرد انواع تضمین در مناقصات هستید، میتوانید لیست انواع ضمانت نامه مناقصه را در ادامه بررسی کنید:
| نوع ضمانتنامه | هدف | کاربرد اصلی |
| اولیه شرکت در مناقصه | اطمینان از جدیت شرکتکننده | جلوگیری از پیشنهادات صوری |
| حسن انجام کار | تضمین اجرای قرارداد | تضمین کیفیت و زمانبندی پروژه |
| پیشپرداخت | تضمین مصرف صحیح پیشپرداخت | کاهش سوءاستفاده مالی |
| استرداد کسور وجهالضمان | بازپرداخت وجوه کسر شده | شفافیت مالی و حقوقی |
| ضمانت نامه بانکی | پشتوانه مالی | تضمین تعهدات مالی و اجرایی |
| ضمانت نامه وثیقه ملکی | وثیقه دارایی | کاهش ریسک بدون نقدینگی |
| ضمانت نامه بیمهای | بیمه تعهدات | کاهش نیاز به وثیقه نقدی |
| ضمانت نامه الکترونیکی | تسهیل صدور | سرعت، امنیت، کاهش هزینه |
