چگونه در مزایده دادگستری شرکت کنیم؟

مزایده دادگستری یکی از مهم ترین روش های فروش اموال توقیفی، مصادره‌ای یا تملیکی است که با نظارت قوه قضاییه انجام می‌شود.  اما می‌دانید روش شرکت در مزایده دادگستری چگونه است؟ یا اینکه نحوه اطلاع از  این مزایدات چیست؟

در این راهنما از مجله هزاره، به صورت کامل و گام به گام توضیح می دهیم که نحوه‌ی شرکت در مزایده های دادگستری چگونه است، از کجا آگهی‌های معتبر مزایدات را پیدا کنید و چه نکاتی باید رعایت شود تا در این مزایده ها موفق شوید. همچنین به‌ صورت ویژه به نحوه اطلاع از مزایده های دادگستری تهران نیز خواهیم پرداخت.

 پیدا کردن آگهی معتبر مزایده دادگستری

اولین قدم برای شرکت در مزایده‌های دادگستری، پیدا کردن آگهی معتبر است. اگر طرف یک پرونده قضایی باشید، برای دریافت اطلاعات مزایده‌‌ی مربوط به پرونده خود، می‌توانید وارد سامانه ابلاغ الکترونیکی ثنا شوید. اما برای مشاهده عمومی مزایده‌های دادگستری باید از سامانه‌های تخصصی مزایده استفاده کنید.

همچنین برای مشاهده آگهی‌ها و حراج‌های الکترونیکی قوه قضاییه، می‌توانید به سامانه عدل ایران (adliran.ir) بخش «سامانه حراج الکترونیکی» نیز مراجعه کنید. اما به طور کلی روش‌های اصلی اطلاع از مزایده‌های دادگستری عبارتند‌از:

• سایت‌های تخصصی آگهی مزایده مانند هزاره
• روزنامه‌های کثیرالانتشار
• سامانه مزایده الکترونیک دولت (سامانه ستاد)
• سایت اجرای احکام دادگستری
• سایت‌های تخصصی آگهی مزایده
• سامانه ثنا برای ابلاغیه‌های قضایی مرتبط
• مراجعه حضوری به شعبات احکام دادگستری مانند مجتمع قضایی شهید مفتح، عدالت و خانواده  در تهران

بررسی مشخصات مال قبل از شرکت در مزایده دادگستری

بعد از پیدا کردن آگهی مزایده‌ی مورد‌نظر، قبل از خرید باید مشخصات مال مزایده‌ای را بررسی کنید. مراحل اصلی برای بررسی وضعیت مال قبل از مزایده عبارتند‌از:

1. مطالعه دقیق آگهی مزایده: اطلاعات پایه مانند نوع مال، قیمت کارشناسی، زمان و محل بازدید یا برگزاری را بررسی کنید.
2. بازدید حضوری از مال: در صورت امکان، از ملک، خودرو یا کالا بازدید کنید تا وضعیت فیزیکی، سلامت و میزان استهلاک آن را بسنجید.
3. بررسی وضعیت حقوقی و اسناد: وضعیت سند، توقیف احتمالی، بدهی‌های معوق و مطابقت مشخصات سند با مال را بررسی کنید.
4. مطالعه نظریه کارشناسی: گزارش کارشناس دادگستری را بخوانید تا از نحوه ارزیابی قیمت و ارزش و وضعیت مال اطلاع دقیق‌تری داشته باشید.

 ثبت‌نام و احراز هویت برای شرکت در مزایده دادگستری

برای ورود به فرآیند شرکت در مزایده دادگستری باید در سامانه‌ی اعلام‌شده در آگهی ثبت‌نام کنید. جزئیات ثبت‌نام و احراز هویت ممکن است بر اساس نوع مزایده متفاوت باشد. اما به طورکلی، مراحل ثبت‌ نام معمولاً شامل این موارد است:

1. ایجاد حساب کاربری: در سامانه معرفی‌شده در آگهی، حساب کاربری ایجاد کنید.
2. تکمیل اطلاعات: اطلاعات هویتی و مشخصات مورد‌نیاز را وارد و ثبت کنید.
3. احراز هویت: سامانه هویت شما را از طریق اتصال به پایگاه ثبت احوال و اطلاعات کشور تأیید می‌کند.
4. دریافت توکن امضای الکترونیکی: برای امضای دیجیتال اسناد مزایده، باید توکن امضای الکترونیکی را تهیه کنید.
5. آماده‌سازی پیش‌نیازها: مدارک، ابزارهای احراز هویت یا سایر موارد اعلام‌شده در آگهی را آماده کنید.

 پرداخت مبلغ تضمین شرکت در مزایده دادگستری 

مبلغ تضمین شرکت در مزایده‌های دادگستری (اجرای احکام) معمولاً ۱۰ درصد قیمت پایه مال است. این مبلغ باید به حساب تعیین‌شده توسط دادگستری یا از طریق سامانه‌های الکترونیکی مربوطه واریز شود.

اگر در مزایده برنده نشوید، مبلغ تضمین طبق مقررات به شما برگردانده می‌شود. اما در صورت برنده شدن، باید باقی‌مانده مبلغ پیشنهادی را در مهلت تعیین‌شده پرداخت کنید؛ بنابراین پیش از ثبت پیشنهاد، شرایط پرداخت و مهلت آن را در آگهی بررسی کنید.

 ثبت پیشنهاد قیمت در مزایده دادگستری

بعد از پرداخت تضمین، نوبت به ثبت قیمت پیشنهادی در مزایده می‌رسد. در این مرحله وارد بخش مربوط به مزایدات دادگستری شوید. سپس مبلغ مورد‌نظر خود را با توجه به قیمت پایه و شرایط اعلام‌شده در آگهی وارد کنید و پیش از تایید نهایی، اطلاعات را دوباره بررسی کنید. دقت کنید، ثبت پیشنهاد در مزایده باید در مهلت تعیین‌شده در آگهی انجام شود.

 اعلام نتیجه مزایده دادگستری و تعیین برنده

بعد از پایان مهلت شرکت در مزایده‌، پیشنهادهای ثبت شده توسط دادورز یا نماینده اجرا بررسی می‌شوند و بلافاصله نتیجه مزایده الکترونیکی دادگستری اعلام خواهد شد. به‌طور کلی می‌توان گفت مراحل تعیین و اعلام برنده شامل موارد زیر است:

• بررسی پیشنهادها: دادورز یا نماینده اجرای دادگاه، پیشنهادهای ثبت‌شده را بررسی می‌کند.
• تعیین برنده مزایده: بالاترین قیمت پیشنهادی، در صورت معتبر بودن، ملاک تعیین برنده است. 
• ثبت و اعلام نتیجه: نتیجه مزایده در سامانه مربوط ثبت و به شرکت‌کنندگان اعلام می‌شود. 
• برگشت تضمین شرکت‌کنندگان: مبلغ ودیعه و تضمین شرکت در مزایده به سایر شرکت‌کنندگان برگردانده می‌شود.

مراحل دریافت مال بعد از برنده‌شدن در مزایده دادگستری

بعد از اعلام نتیجه، برنده باید مابقی مبلغ مزایده را در مهلت قانونی به حساب دادگستری واریز کند و مراحل قانونی انتقال یا تحویل آن را پشت سر بگذارید. این روند از پرداخت مبلغ باقی‌مانده شروع می‌شود و بسته به نوع مال، ممکن است به انتقال سند یا تحویل فیزیکی آن ختم شود.
به طورکلی مراحل دریافت مال بعد از برنده‌شدن در مزایده دادگستری به شرح زیر است:

• پرداخت ۱۰ درصد سپرده: برنده باید روز مزایده، ۱۰ درصد مبلغ پیشنهادی را نقداً به حساب سپرده دادگستری واریز کند.
• پرداخت ۹۰ درصد باقی‌مانده: برنده حداکثر یک ماه فرصت دارد ۹۰ درصد باقی‌مانده مبلغ را به حساب دادگستری واریز کند. در غیر این صورت، سپرده ۱۰ درصدی او به نفع دولت ضبط و مزایده تجدید می‌شود.
• پایان مهلت اعتراض: ذی‌نفعان تا یک هفته پس از مزایده فرصت اعتراض دارند و تا رسیدگی به اعتراض‌های احتمالی، مال تحویل داده نمی‌شود.
• تایید صحت مزایده: پس از پایان مهلت اعتراض و تایید قاضی اجرای احکام، دستور انتقال سند یا تحویل مال صادر می‌شود.
• انتقال سند: برای ملک مزایده‌ای، برنده با نماینده اجرای احکام به دفترخانه مراجعه می‌کند و سند به نام او منتقل می‌شود.
• تحویل فیزیکی مال: پس از انتقال سند، مال تحویل برنده می‌شود؛ در صورت تصرف شخص دیگر، تحویل آن از طریق اجرای احکام انجام می‌شود.

نکات مهم قبل از شرکت در مزایده دادگستری

هنگام شرکت در مزایدات دادگستری فقط به قیمت پایه توجه نکنید. اعتبار آگهی، وضعیت مال، شرایط پرداخت و هزینه‌های جانبی را نیز بررسی کنید تا قیمت پیشنهادی شما با هزینه واقعی خرید همخوان باشد. پس بهتر است قبل از ثبت قیمت پیشنهادی خود در مزایده، موارد زیر را بررسی کنید:

• بررسی اعتبار آگهی: منبع انتشار، مشخصات مال، قیمت پایه، زمان برگزاری و شماره آگهی یا پرونده را بررسی کنید.
• مطالعه کامل شرایط مزایده: مبلغ تضمین، نحوه شرکت، مهلت ثبت پیشنهاد و سایر شرایط اعلام‌شده در آگهی را بخوانید.
• بررسی قیمت پایه: : قیمت پایه را با ارزش واقعی مال مقایسه کنید و پیش از پیشنهاد، سقف بودجه خود را مشخص کنید.
• مطالعه گزارش کارشناسی دادگستری: گزارش کارشناسی را بخوانید تا مشخصات مال، وضعیت آن و مبنای ارزش‌گذاری را بدانید.
• بررسی امکان بازدید: در صورت اعلام امکان بازدید، پیش از ثبت پیشنهاد از مال بازدید و وضعیت فیزیکی آن را بررسی کنید.
• توجه به وضعیت حقوقی یا ثبتی مال: سند، رهن، توقیف، بدهی و محدودیت‌های احتمالی مال را بررسی کنید.
• بررسی هزینه‌های جانبی: هزینه‌هایی مانند انتقال سند، عوارض و سایر هزینه‌های مرتبط را جدا از مبلغ پیشنهادی در نظر بگیرید.
• توجه به مهلت ثبت پیشنهاد:  پیشنهاد قیمت را تا قبل از پایان مهلت اعلام‌شده ثبت کنید؛ پیشنهادهای خارج از مهلت پذیرفته نمی‌شوند.
• بررسی شرایط پرداخت بعد از برنده‌شدن: مهلت و نحوه پرداخت مبلغ باقی‌مانده پس از برنده‌شدن در مزایده را بررسی کنید تا برای تأمین وجه با مشکل مواجه نشوید.