آنچه در این مطلب می خوانید:
حتی با ارائهی بهترین پیشنهاد، بدون تضمین مالی شانس برنده شدن شما در مناقصه صفر است! پس آشنایی با ضمانت مناقصه اولین قدم شما برای پیروزی در مناقصه خواهدبود.
اگر قصد دارید در مناقصه برنده شوید و ریسکهای مالی و حقوقی را کاهش دهید، باید با انواع ضمانت مناقصه، نحوه صدور، مدت اعتبار و کاربرد صحیح آنها آشنا باشید. در این مقاله از مجله هزاره، تمام نکات کاربردی درباره ضمانت مناقصه و انواع آن و کاربرد هریک، آشنا خواهیدشد تا بتوانید بدون هیچ نگرانی، در مناقصهها شرکت کرده و شانس موفقیت خود را افزایش دهید.
ضمانت مناقصه چیست؟
ضمانت مناقصه؛ نوعی تضمین مالی است که مناقصه گران باید برای شرکت در مناقصه ارائه دهند. در واقع با ارائهی این سند مالی شرکتکننده، جدیت خود و اجرای صحیح پروژه را تضمین میکند. به علاوه به کارفرما اطمینان میدهد، اگر در مناقصه برنده شود، قرارداد را طبق تعهدات اجرا خواهد کرد و از ریسکهای احتمالی جلوگیری میکند.
کاربرد ضمانت مناقصه چیست؟
کاربرد اصلی ضمانت مناقصه، ایجاد اعتماد بین کارفرما و شرکتکنندگان در تمام مراحل مناقصه است. به عبارتی این ابزار با شفافسازی فرآیند مناقصه، ریسکهای مالی و حقوقی کارفرما را کاهش میدهد. زیرا پیمانکار با ارائهی آن تضمین میکن در صورت برنده شدن، قرارداد را امضا کرده و به تعهداتش عمل میکند.
ا
انواع ضمانت نامه شرکت در مناقصه
مناقصهگران برای ضمانت مناقصه، میتوانند از انواع ضمانتنامهها استفاده کنند. هر نوع ضمانتنامه ویژگیها و کاربردهای خاص خود را دارد و بسته به نیاز پروژه و شرایط کارفرما، انتخاب میشود. در ادامه، انواع اصلی ضمانتنامهها به همراه مزایا و معایب هر یک در جدول ارائه شده است:
| نوع ضمانت | صادرکننده ضمانتنامه | مزایا | معایب |
| بانکی | بانکها | معتبر و رسمی | نیاز به اعتبار بانکی |
| نقدی | خود شرکتکننده | ساده و مستقیم | بلوکه شدن سرمایه شرکتکننده |
| بیمهای | شرکتهای بیمه | مناسب پروژههای بزرگ | هزینه بیمه و پیچیدگی بیشتر |
شرایط و ویژگی های ضمانت مناقصات
ضمانت مناقصه باید شرایطی داشته باشد که هم اعتماد کارفرما را جلب کند و هم حقوق شرکتکننده را حفظ کند. از ویژگیهای ضمانت معتبر این است که توسط بانک یا شرکت بیمه معتبر صادر شده و مبلغ و مدت اعتبار مشخصی داشتهباشد. همچنین ضمانتنامهها باید قبل از انقضا، قابل تمدید بوده و پس از پایان مناقصه یا اجرای پروژه قابل استرداد باشد.
مبلغ و میزان ضمانت شرکت در مناقصه
مبلغ ضمانت نامه شرکت در مناقصه معمولاً بین ۲ تا ۵ درصد مبلغ کل قرارداد مناقصه تعیین میشود. البته این مقدار بسته به نوع پروژه، قوانین کارفرما و شرایط مناقصه ممکن است متفاوت باشد. در جزئیات درصد ضمانت بر اساس مبلغ مناقصه به شرح زیر است:
- پروژههای کوچک تا ۵۰ میلیون ریال: ۵٪
- پروژههای متوسط بین ۵۰ میلیون تا ۵۰۰ میلیون ریال: ۱٪
- پروژههای بزرگ بین ۵۰۰ میلیون تا ۵ میلیارد ریال: ۰.۵٪
- پروژههای خیلی بزرگ بالای ۵ میلیارد ریال: ۰.۳٪
فرمول محاسبه کارمزد ضمانت نامه مناقصه
کارمزد ضمانتنامه مناقصه هزینهای است که برای صدور ضمانتنامه پرداخت میکنید؛ این کارمزد بر اساس مبلغ ضمانت، مدت اعتبار، نوع وثیقه و نرخ کارمزد بانک محاسبه میشود و درواقع در صدی از کل مبلغ ضمانتنامهی مناقصه است. فرمول اصلی محاسبه کارمزد ضمانت مناقصه به شکل زیر است:
کارمزد کل=(نرخ وثیقه×مبلغ ضمانتنامه×تعداد روز ضمانتنامه)/۳۶۵
برای اینکه بتوانید به سادگی از فرمول بالا استفاده کنید، در ادامه مراحل محاسبه کارمزد ضمانتنامه مناقصه را بررسی کنید:
- تعیین مبلغ ضمانتنامه: حدود ۵٪ از کل مبلغ پیشنهاد یا برآورد مناقصه.
- انتخاب نوع وثیقه و نرخ کارمزد:
- نقدی: ۱ تا ۲٪
- ملکی یا سفته: حدود ۱.۷۵٪ یا بیشتر
- ترکیبی: نرخ هر نوع جداگانه محاسبه و جمع میشود
- تعیین مدت اعتبار ضمانتنامه: تعداد روزهای اعتبار، شامل روز صدور، در محاسبه لحاظ میشود.
حداکثر مدت ضمانت شرکت در مناقصه
مدت اعتبار ضمانت شرکت در مناقصه تا پایان بررسی پیشنهادها و اعلام برنده است. البته در مناقصههای بزرگ یا پروژههای طولانی، این مدت ممکن است بیشتر شود. در صورت نیاز به اعتبار بیشتر، امکان تمدید پیش از انقضا نیز وجود دارد.
شرایط ضبط ضمانت شرکت در مناقصه
در صورتی که مناقصهگر پس از ارائه پیشنهاد، به تعهدات مندرج در اسناد مناقصه عمل نکند، کارفرما میتواند ضمانت شرکت در مناقصه را ضبط کند. درواقع کارفرما بر اساس قوانین تعیینشده در اسناد مناقصه، مجاز است ضمانتنامه را برای جبران خسارات احتمالی ضبط کند. مهمترین شرایط ضبط ضمانت مناقصه توسط کارفرما شامل موارد زیر است:
- انصراف از مناقصه پس از پایان مهلت مقرر
- خودداری از امضای قرارداد پس از برنده شدن
- عدم ارائه ضمانت حسن انجام تعهدات در زمان تعیینشده
نحوه تمدید ضمانت مناقصه
در صورتی که فرآیند مناقصه بیش از مدت اعتبار ضمانتنامه طول بکشد، مناقصهگر باید پیش از پایان اعتبار، درخواست تمدید را به صورت کتبی به بانک یا شرکت بیمه ارسالکند. البته با کارفرما (ذینفع ضمانتنامه) نیز باید به توافق برسد تا ضمانتنامه با مدت اعتبار جدید صادر شود.
معمولاً ضمانت مناقصه تا یک سال قابل تمدید است و عدم تمدید به موقع، حق کارفرما برای ضبط وثیقه را ایجاد میکند. در ادامه مراحل و نحوه تمدید ضمانت مناقصه بررسی شدهاست:
- درخواست کتبی به بانک
- توافق با کارفرما
- بررسی بانک
- پرداخت هزینهها
- دریافت ضمانتنامه جدید
نحوه استرداد ضمانت مناقصه
شرکتکنندگان غیربرنده پس از اعلام نتایج مناقصه، میتوانند اصل ضمانتنامه را از کارفرما مطالبه کنند. درحالیکه برنده مناقصه، پس از امضای قرارداد باید ضمانت حسن انجام تعهدات ارائهدهد تا ضمانت شرکت در مناقصه آزاد شود. در این مرحله کارفرما با درخواست کتبی به بانک صادرکننده ، اقدام به استرداد ضمانتنامه خواهدکرد.
نمونه نامه درخواست صدور ضمانت شرکت در مناقصه
برای درخواست صدور ضمانتنامه بانکی شرکت در مناقصه، کافی است یک نامه رسمی به بانک تنظیم کنید. در این نامه باید نام شرکت، موضوع مناقصه، مبلغ و مدت اعتبار ضمانتنامه را مشخص کنید، سپس آن را به همراه مدارک لازم مانند کپی آگهی مناقصه، اساسنامه، روزنامه رسمی و کارت ملی به بانک تحویل دهید. در نهایت بانک با بررسی اطلاعات و تکمیل فرمها، ضمانتنامه را صادر خواهدکرد.
برای نوشتن درخواست صدور ضمانت شرکت در مناقصه، میتوانید در ادامه نمونه نامه صدور ضمانت را بررسی کنید:
مشکلات احتمالی در ضمانت نامه مناقصه
بیدقتی در صدور یا ارائهی ضمانت نامه مناقصه میتواند، باعث رد پیشنهاد یا حتی ضبط ضمانتنامه شود. بسیاری از مشکلات زمانی به وجود میآیند که ضمانتنامه با شرایط مناقصه یا ضوابط بانکی تطبیق ندارد. اگر قصد شرکت در مناقصه و جلوگیری از ریسکهای مالی و حقوقی را دارید، لیست مهمترین مشکلات احتمالی ضمانتنامه مناقصه را در ادامه بررسی کنید:
- تعیین نادرست مبلغ ضمانتنامه مناقصه که با درصد اعلامشده در اسناد مناقصه مطابقت ندارد.
- درج مدت اعتبار کمتر از زمان مورد نیاز کارفرما که باعث بیاعتبار شدن ضمانتنامه میشود.
- عدم تطابق نام، مشخصات یا عنوان ذینفع ضمانتنامه با اطلاعات درجشده در مدارک مناقصه.
- صدور ضمانتنامه مناقصه توسط بانک یا مؤسسهای که مورد تأیید کارفرما نیست.
- عدم تمدید بهموقع ضمانتنامه مناقصه در مناقصههای زمانبر یا تمدیدشده.
- مغایرت متن ضمانتنامه با شرایط، قالب یا عبارات الزامی درجشده در اسناد مناقصه.
