آنچه در این مطلب می خوانید:
تصور کنید قطاری با ۱۰۰ واگن و طولی نزدیک به دو کیلومتر از میان کوه‌ها و تونل‌ها عبور کند! طولانی‌ترین قطار مسافربری جهان دقیقاً چنین رکوردی را به نام خود ثبت کرده است. این قطار که کاپریکورن نام دارد، در کشور سوئیس حرکت می‌کند و طول آن به بیش از ۱٫۹ کیلومتر می‌رسد.
در این مقاله از مجله هزاره، مسیر حرکت و ویژگی‌های این قطار را بررسی می‌کنیم، تا شما با جزئیات یکی از شگفت‌انگیزترین رکوردهای ریلی جهان آشنا شوید.
معرفی طولانی‌ترین قطار مسافربری جهان
قطار کاپریکورن متعلق به شرکت راه‌آهن رتیان (Rhaetian Railway) در سوئیس است. این قطار در ۲۹ اکتبر ۲۰۲۲ با طول دقیق ۱٬۹۰۶٫۳۷۵ متر، رکورد جهانی گینس را ثبت کرد.
به این ترتیب، عنوان طولانی‌ترین قطار مسافربری باریک‌خط جهان به کاپریکورن رسید. شرکت راه‌آهن رتیان نیز در مسیرهای کوهستانی سوئیس فعالیت می‌کند و مالک این قطار است.
مشخصات فنی طولانی ترین قطار مسافربری جهان
قطار رکورددار سوئیس از ۱۰۰ واگن تشکیل شده و طول آن به ۱٬۹۰۶٫۳۷۵ متر می‌رسد. این قطار شامل ۲۵ مجموعه چهار واگنه مدل کاپریکورن (Capricorn) است که شرکت اشتادلر (Stadler) آن‌ها را ساخته است. وزن کل قطار نیز حدود ۲٬۹۹۰ تن است.
برای حرکت این مجموعه ی ۲۵ گانه، از سیستم ارتباطی اختصاصی و نرم‌افزار ویژه کنترل قطار استفاده شد. همچنین، ۷ راننده و ۲۱ تکنسین در اجرای این رکوردشکنی مشارکت داشتند. قطار در زمان ثبت رکورد با سرعت حدود ۳۰ تا ۳۵ کیلومتر بر ساعت حرکت می‌کرد. مشخصات اصلی این قطار را در جدول زیر می‌بینید:
| مشخصات | جزئیات |
| نام قطار | کاپریکورن (Capricorn) |
| شرکت بهره‌بردار | راه‌آهن رتیان سوئیس |
| سازنده | شرکت اشتادلر |
| تعداد واگن‌ها | ۱۰۰ واگن |
| تعداد مجموعه‌های قطار | ۲۵ مجموعه چهار واگنه |
| طول کل | ۱٬۹۰۶٫۳۷۵ متر |
| وزن کل | حدود ۲٬۹۹۰ تن |
| سرعت حرکت هنگام رکورد شکنی | ۳۰ تا ۳۵ کیلومتر بر ساعت |
| تعداد رانندگان | ۷ نفر |
| تعداد تکنسین‌ها | ۲۱ نفر |
ظرفیت مسافران طولانی‌ترین قطار مسافربری جهان
از نظر ظرفیت، آرایش ویژه قطار در زمان رکوردشکنی شامل ۴٬۵۵۰ صندلی بود. از این تعداد، ۱۵۰ صندلی به مهمانان دعوت‌شده اختصاص داشت. این قطار از ۲۵ مجموعه چهار واگنه کاپریکورن تشکیل شده بود و ظرفیت بالایی برای جابه‌جایی مسافران داشت.
هر مجموعه چهار واگنه کاپریکورن به‌صورت عادی ۱۶۴ صندلی دارد؛ شامل ۳۵ صندلی درجه یک و ۱۲۹ صندلی درجه دو. همچنین، دو جایگاه مخصوص ویلچر در هر مجموعه در نظر گرفته شده است. ظرفیت ۴٬۵۵۰ صندلی مربوط به آرایش ویژه قطار در زمان رکوردشکنی است و با ظرفیت استاندارد ۲۵ مجموعه تفاوت دارد
در ایران نیز ظرفیت و خدمات قطارهای مسافربری با توجه به نوع قطار و واگن‌ها متفاوت است. شرکت حمل‌ونقل ریلی رجا نیز با ناوگان متنوع خود، خدمات جابه‌جایی مسافران را ارائه می‌دهد.
مسیر حرکت و ایستگاه های طولانی ترین قطار مسافربری جهان
مسیر رکوردشکنی این قطار در منطقه آلبولا (Albula) در کشور سوئیس قرار داشت. قطار حرکت خود را از پردا (Preda) آغاز کرد و پس از طی حدود ۲۵ کیلومتر، به آلوِنیو (Alvaneu) رسید. پیمودن این مسیر حدود یک ساعت طول کشید.
در این مسیر کوهستانی، قطار از ۲۲ تونل عبور کرد و از روی ۴۸ پل گذشت. یکی از سازه‌های شاخص مسیر، پل لندواسر (Landwasser Viaduct) در نزدیکی فیلیزور است. این پل ۱۴۲ متر طول و ۶۵ متر ارتفاع دارد. مسیر رکوردشکنی این قطار شامل نقاط زیر بود:
- پردا: نقطه شروع حرکت.
- برگون: یکی از ایستگاه‌های مسیر آلبولا.
- فیلیزور: محل عبور از نزدیکی پل لندواسر.
- آلوِنیو: نقطه پایان حرکت.
اجرای چنین مسیرهایی به زیرساخت‌های ریلی ایمن، پل‌های مقاوم و تونل‌های استاندارد نیاز دارد. در ایران نیز توسعه و نگهداری این زیرساخت‌ها به تأمین تجهیزات و اجرای پروژه‌های عمرانی وابسته است. بخشی از نیازهای این حوزه از طریق انتشار آگهی‌های مناقصه راه‌آهن اعلام می‌شود.
نحوه ثبت رکورد جهانی طولانی‌ترین قطار مسافربری
شرکت راه‌آهن رتیان سوئیس در ۲۹ اکتبر ۲۰۲۲، رکورد طولانی‌ترین قطار جهان را ثبت کرد. برای این رکوردشکنی، ۲۵ مجموعه چهار واگنه کاپریکورن به یکدیگر متصل شدند و قطاری با ۱۰۰ واگن و طول ۱٬۹۰۶٫۳۷۵ متر به حرکت درآمد.
به دلیل طول زیاد قطار، هماهنگی حرکت و ترمزگیری اهمیت زیادی داشت. به همین دلیل، ۷ راننده و ۲۱ تکنسین در اجرای این عملیات مشارکت کردند. در نهایت، رکورد این قطار توسط گینس تأیید شد. این رکورد، توان فنی و ظرفیت زیرساخت‌های ریلی را نیز نشان می‌دهد. برای آشنایی با ساختار و توسعه این زیرساخت‌ها در ایران نیز، می‌توانید مقاله شبکه ریلی ایران را بخوانید.
مقایسه طولانی‌ترین قطار مسافربری و باری جهان
طولانی‌ترین قطار جهان از نظر نوع کاربری به دو گروه مسافربری و باری تقسیم می‌شود. رکورد طولانی‌ترین قطار مسافربری دنیا در اختیار قطار کاپریکورن سوئیس است. این قطار در سال ۲۰۲۲ با ۱۰۰ واگن و طول ۱٬۹۰۶٫۳۷۵ متر، رکورد گینس را ثبت کرد.
در مقابل، طولانی‌ترین قطار باری جهان در سال ۲۰۰۱ در استرالیا حرکت کرد. این قطار ۶۸۲ واگن داشت و طول آن به ۷٫۳۵۳ کیلومتر می‌رسید. وظیفه این قطار، حمل سنگ‌آهن بود. به این ترتیب، طولانی‌ترین قطار باربری جهان حدود ۳٫۹ برابر طولانی‌تر از قطار مسافربری کاپریکورن بود.
